Cao lương đỏ – Mạc Ngôn

Chiếc kiệu lại lên đường, tiếng kèn rít lên như tiếng vượn hú, rồi tắt ngấm. Gió nổi, gió đông bắc, trên trời đường đám mây vần vũ che kín ánh mặt trời, trong kiệu càng trở nên u ám. Bà nghe thấy tiếng gió thổi, cao lương kêu xào xạc đủ đọt. Sóng cao lương rập rạp, vang mãi ra xa. Bà nghe thấy tiếng sấm vang lên từ hướng đông bắc. Bọn phu kiệu dồn chân chạy kiệu còn cách nhà họ Đơn bao xa, bà không biết bà bây giờ như con dê bị trói, càng gần đến chỗ chết, lòng càng bình tĩnh. Từ trong ngực, bà rút ra một con dao sắc, có thể là chuẩn bị cho Đơn Biển Lang và cũng cỏ thể là chuẩn bị cho mình. Chuyện kiệu hoa bà tôi bị cướp ở đầm Con Cóc nó chiếm một vị trí đáng kể trong truyền thuyết của họ hàng nhà tôi. Đầm Con Cóc ]à cái đầm nhỏ trong cái đầm lớn, đất rất màu mỡ, nước đầy đủ, cao lương mọc tốt tươi Kiệu hoa bà tôi đi đến đây, ánh chớp đỏ như máu xé ngang bầu trời đông bắc, một tia sáng vàng màu mơ chui từ trong đám mây đen vẹt ra chiếu xuống đường Bọn phu thở phì phò, nóng quá mồ hôi nhễ nhại. Đi đến đầm Con Cóc, không khí nặng nề, cao lương bên đường đen hầu ánh, không nhìn thấy gốc, cỏ hoa dại trên đường như mọc nghẽn cả lối đi. Rất nhiều cúc thử xa, cọng nhỏ và dài vươn lên trong đám cỏ, nổ ra những bông hoa màu tía, lam, hồng, trắng bốn màu. Trong đám ruộng cao lương. Ở xa, tiếng cóc kêu ran lên, tiếng con cành cạnh kêu thê lương, tiếng cáo kêu kéo dài. Ngồi trong kiệu, bà bỗng cảm thấy lạnh người, da dẻ nổi gai ốc Bà còn chưa rõ chuyện gì thì nghe thấy phía trước kiệu có tiếng người quát to:

– Mau nộp tiền mãi lộ!

Tim bà giật thót một cái, không biết là buồn hay vui, trời ơi, gặp phải “cướp nhét bánh” rồi!

Quê đông bắc vùng Cao Mật, thổ phỉ đông như rươi, bọn chúng đi lại bất thường như con cá trong ruộng cao lương, kết bè kéo đảng, bắt lừa cướp của, làm tất cả mọi chuyện từ dở đến hay, nếu cứ đói bụng là bắt hai người, giữ một người, thả một người. Bắt người được thả về thôn báo tin, bắt phải mang đến những chiếc bánh tráng to trộn trứng gà và hành. Bọn chúng ăn bánh, dùng cả hai tay ấn vào mồm, từ đó có tên là bọn cướp nhét bánh.

– Mau nộp tiền mãi lộ!

Tên cướp nhét bánh kia quát thật to. Bọn phu dừng lại, lặng lẽ nhìn tên cướp đứng gì rạng chân ra. Tên cướp người không cao lắm, mặt bôi đầy mực đen, đầu đội chiếc nón bện bằng cộng cao lương, mình khoác chiếc áo tơi. áo tơi phanh ra, lộ ra chiếc áo thâm nhiều cúc và chiếc thắt lưng rộng bản cuốn ngang lưng. Trong thắt lưng cộm lên một vật bọc bằng lụa đỏ. Tên cướp đứng đè lên bọc đó.

Trong phút chốc, bà thấy chẳng có gì đáng sợ cả, chết không sợ, còn sợ cái gì? Bà vén màn kiệu lên, nhìn tên cướp.

Tên cướp lại hét:

– Mau nộp tiền mãi lộ! Không thì ông nện cho chúng mày một trận bây giờ!

Hắn vỗ vỗ vào cái bọc lụa đỏ.

Thợ kèn móc từ trong lưng ra những chuỗi tiền đồng mà cụ ngoại đã cho họ, rồi ném ra trước mặt tên cướp Phu kiệu hạ kiệu xuống, cũng móc những đồng tiền đồng máu xuống.

Tên cướp dùng chân vun gọn tiền lại thành đống, mắt cứ nhìn chằm chằm vào bà tôi trong kiệu.

– Các người mau cút ra phía sau kiệu, nếu không tao bắn. – Hắn dùng tay vỗ vỗ vào cái vật cồm cộm ở ngang lưng, quát.

Bọn phu chậm chạp đi về phía sau kiệu. Từ Chiếm Ngao đi sau cùng, bỗng ông quay lại, hai mắt nhìn trừng trừng tên cướp. Phút chốc tên cướp biến sắc mặt, tay giữ chặt lấy chiếc bọc vải đỏ bên lưng, thét lên:

– Không được quay đầu lại! Quay lần nữa tao sẽ bắn!

Tên cướp tay vẫn đè lấy vật ở thắt lưng, chân bước vội đến trước kiệu, thò tay nắn nắn chân của bà. Bỗng bà tôi cười lên, tay tên kia như chạm phải lửa, rụt ngay lại.

– Xuống kiệu, đi theo ta? – Hắn nói.

Bà ngồi ngay ngắn bất động, nụ cười vẫn in trên khuôn mặt.

– Xuống kiệu!

Bà cúi người, nhảy ra khỏi kiệu, đứng giữa hỏa cúc thỉ xa mọc đầy đường. Mắt phải bà nhìn tên cướp, mắt trái nhìn đám phu và thợ kèn.

– Đi vào trong ruộng cao lương! – Tên cướp vừa sờ vào cái bọc lụa đỏ ở lưng vừa nói.

Bà đứng thản nhiên trên đất, ánh chớp trong mây loé sáng cùng tiếng sấm ùng ùng, nụ cười sảng khái trên mặt bà bị xé ra thành nhiều mảnh khi đứt khi nối.

Tên cướp giục bà đi vào đám ruộng cao lương, tay hắn vẫn đè lên vật kia ở thắt lưng. Bà nhìn Từ Chiếm Ngao bằng cặp mắt khảng khái, khích lệ.

Từ Chiếm Ngao đi thẳng về phía tên cướp, đôi môi mỏng của ông mím chặt thành một đường thẳng cương nghị, hai mép, cái thì vểnh lên, cái thì sệ xuống.

– Đứng lại. – Tên cướp hoảng hốt quát. – Đi bước nữa tao bắn! – Tay hắn đè lên cái vật bọc lụa đỏ ở thắt lưng.

Từ Chiếm Ngao bình tĩnh tiến về phía tên cướp, ông tiến một bước, tên kia lùi một bước. Mắt tên cướp bỗng hoa lên, từng dòng mồ hôi sáng trong trắng bệch từ trên bộ mặt kinh hoàng chảy xuống. Khi Từ Chiếm Ngao còn cách hắn ba bước, hắn xấu hổ kêu lên một tiếng quay người chạy. Từ Chiếm Ngao bay người, nhằm trúng mông hắn, đá một cú rất nhanh. Người tên cướp nằm bẹp dí trên ngọn cỏ, lướt đi trên hoa cúc thỉ xa, lăn mấy vòng, chân tay lảo đảo trên không như đứa bé thơ dại, cuối cùng rơi tõm xuống ruộng cao lương.

– Xin các vị, tha tội chết cho! Nhà tiểu nhân còn có mẹ già tám mươi tuổi, bất đắc đĩ mới phải làm cái nghề này. Tên cướp nằm dưới tay Từ Chiếm Ngao kêu gào khẩn thiết.

Từ Chiếm Ngao túm lấy gáy hắn, lôi lại trước kiệu, quẳng mạnh một cai xuống đường, đoạn nhằm cái miệng đang van xin không ngớt đá một cú. Tên cướp bèn thét lên, một nửa nhổ đi, một nửa nuốt vào trong bụng, máu mũi chảy ra.

Từ Chiếm Ngao cúi xuống lục tìm cái vật ở trong lưng tên cướp, vứt mảnh vải đỏ đi, lòi ra một mẩu gỗ cong cong, mọi người đều bàn tán xì xào mãi không thôi.

Tên kia quỳ dưới đất van lạy xin tha liên hồi. Từ Chiếm Ngao nói:

– Tên cướp này nói nhà hắn còn có mẹ già tám mươi tuổi. – Đoạn ông lùi ra một bên, nhìn bọn phu và thợ kèn, như con chó đầu đàn nhìn bày chó vậy.

Bọn phu và thợ kèn hò hét, lao đến; vây lấy tên kia, rồi giơ nắm đấm lên giáng vào người tên cướp. Lúc đầu tên cướp còn kêu ré lên, lát sau, không nghe thấy nữa. Bà đứng bên đường nghe tiếng đấm tới tấp vào xác thịt tên cướp, liếc nhìn Từ Chiếm Ngao, rồi ngẩng đầu nhìn tia chớp ở chân trời, trên khuôn mặt bà vẫn nở nụ cười rực rỡ, cao quý như vàng.

Một người thợ kèn vung cái kèn lên, nhằm đúng bụng tên cướp, chụp xuống, vành loa kèm cắm phập vào da thịt tên cướp, rút mãi mới ra. Bụng tên cướp kêu cùng cục, thân thể gân cốt hắn giãn ra, nằm nhũn như bánh ở dưới đất. Một dòng nước đỏ trắng lẫn lộn từ vết thương sâu hoắm từ từ chảy ra.

– Chết rồi? – Một thợ kèn, xách kèn thổi, hỏi.

– Đánh chết rồi, cái của này, không chịu được đòn!

Đám phu và thợ kèn tái xanh tái mét, tỏ ra hoảng hốt, lo lắng.

Từ Chiếm Ngao ngó kẻ chết, rồi lại nhìn người sống, không nói một câu. Ông vặt ít lá cao lương gột sạch đống nôn của bà ở trong kiệu, rồi lại giơ cái mẩu gỗ nhìn nhìn, lấy mảnh lụa đỏ bọc lại rồi quăng mạnh ra xa cục gỗ vượt đi trước, mảnh lụa bọc tụt lại sau, như cánh bướm lớn màu đỏ đỗ xuống ruộng cao lương.

Từ Chiếm Ngao đỡ bà lên kiệu và nói:

– Sắp mưa rồi, đi mau!

Bà xé tấm màn che kiệu, nhét vào một góc kiệu, bà hít thở không khí tự do, ngắm nhìn vai rộng lưng eo của Từ Chiếm Ngao. ông đứng cách kiệu rất gần, bà chỉ việc ruỗi chân một cái là có thể chạm vào da đầu ông.

Gió ngày một mạnh, cao lương bị đầy trước dồn sau, tạo thành những cơn sóng bất tận, cao lương bên đường thò đầu ra giữa đường, như uốn cong người chào bà tôi. Phu kiệu chạy như bay mà chiếc kiệu vẫn êm ả lạ thường, như chiếc thuyền con lướt trên ngọn sóng. ếch nhái phấn khởi kêu ong ong, đón chào cơn mưa to mùa hè sắp đổ xuống, màn trời thấp, nặng nề nhìn xuống khuôn mặt cao lương màu chì, từng ánh chớp đỏ rực quất lên cao lương; tiếng sấm dữ dội, rung cả màng nhĩ, nhưng lòng bà vẫn khảng khái, phấn chấn, nhìn chăm chú cơn sóng xanh tạo nên bởi làn gió đen mà không hề biết sợ; mây vần vũ chuyển động cũng tạo nên âm thanh, hướng gió thay đổi, cao lương lắc lư bốn phía, đồng ruộng cuồng loạn. Giọt mưa hung hãn đầu tiên dội xuống làm cho cao lương run rẩy, làm cho ngọn cỏ rầu rầu, làm cho cát bụi trên đường tụ lại thành đống, rồi lập tức lại vỡ ra, làm cho đỉnh kiệu kêu lộp bộp. Giọt mưa đánh vào đôi hài hoa của bà, đánh vào đầu của Từ Chiếm Ngao, xiên vào mặt bà.

Bọn Từ Chiếm Ngao chạy vội như thỏ mà vân không tránh được trận bão táp trước giờ ngọ. Mưa quật đổ bao nhiêu cây cao lương, mưa rào vùi trên khắp cánh đồng, cóc nhái nấp dưới gốc cao lương, run rẩy da trắng bệch; lũ cáo ngồi chồm hỗm trong hang động tối om, nhìn hạt mưa từ lá cao lương rơi xuống. Đường xá mau chóng biến thành lầy lội, cỏ nằm dí xuống đất, hoa cúc thỉ xa vẫn tỉnh táo ngóc đầu ướt át. Quần đen rộng thùng thình của phu kiệu dính chặt vào da thịt, thân thể họ nên mảnh khảnh dễ coi. Da đầu của Từ Chiếm Ngao được nước mưa rửa sạch bóng láng, trong con mắt của bà trông như một vành trăng tròn. Quần áo của bà cũng bị nước mưa làm ướt, lẽ ra bà có thể treo tấm màn kiệu lên che mưa, nhưng bà không treo, và cũng không muốn treo. Qua cửa kiệu sáng loáng, bà nhìn thấy thế giới bao la hùng vĩ, rối loạn, không yên.

Tác giả: