Cao lương đỏ – Mạc Ngôn

6.

Bố rẽ cây cao lương, hướng về phía Tây bắc quê hương chúng tôi – mà luồn thật nhanh. Bò lên được con đường đất, không còn cao lương vướng chân, chạy nhanh như thỏ rừng, khẩu súng brô-ninh nặng trũi làm cho giây lưng bằng vải màu đỏ uốn thành trăng lưỡi liềm. Súng lục đập vào xương hông của ông, tuy đau đớn nhưng ông thấy mình đã trở thành chàng trai biết cưỡi ngựa, vung gươm rồi. Thôn trang còn ở xa xa, đầu thôn có cây cỏ trắng xum xuê um tùm đã sống hơn một trăm năm, đón chờ ông. ‘Bố rút súng ra, cầm trong tay vừa chạy vừa ngắm nhìn bóng quạ đen đẹp đẽ chao đi chao lại trong không trung.

Trên đường phố không một bóng người, không biết con lừa lông lá, chân què, mắt mù của nhà ai buộc cạnh bức tường đất đã rụng vôi vữa, con lừa cúi đầu đứng bất động. Trên hai con lăn bằng đá để lộ thiên, có hai con quạ xanh thẫm đậu trên đó. Người trong thôn thường tụ tập trên bãi đất trống trước lò nấu rượu của nhà tôi ở đây từng đỏ trời đỏ đất, từng đống cao lương đỏ nhà tôi mua về. Lúc bấy giờ bà tôi thường cầm cái phất trần đuôi trắng, kéo lê đôi chân nhỏ xíu, đi coi những người say rượu của nhà tôi. Bà dùng đấu gỗ để mua cao lương, mặt bà hồng hào rực rỡ như ánh ban mai. Những người trên bãi đất hướng về phía đông nam, nghe ngóng tiếng súng vọng đến bất cứ lúc nào. Một số trẻ con tinh nghịch bằng tuổi bố tôi, tuy chân tay ngứa ngáy, nhưng cũng không dám nghịch quấy.

Bố tôi và Tôn Ngũ, người đã đùng dao bầu tróc da ông La Hắn, từ hai hướng khác nhau cùng đi đến bãi đất Sau khi bàn việc ấy, Tôn Ngũ thần kinh hoảng loạn, khoa chân múa tay, mắt nhìn trừng trừng, mồm thường lắp bắp, ăn nói lung tung, miệng nhổ nước bọt trắng, quỳ xuống đất, hét:

– Anh ơi, anh, anh ơi, quan trên bắt tôi làm, tôi không thể không làm. Anh chết rồi lên thiên đàng, cưỡi ngựa bạch, ngồi yên gấm, mặc long bào, cầm roi vàng…

Người trong thôn thấy anh ta thế, cũng bớt giận anh ta. Sau khi điên mấy tháng Tôn Ngũ lại thêm chứng bệnh nữa. Sau khi gào thét một hồi bỗng mồm anh ta méo xệch, nước mũi nước miệng cứ chảy ra, nói không nghe rõ nữa. Người trong thôn bảo đó là trời phạt.

Bố tôi tay xách khẩu brô-ninh, thở hồng hộc, trên đầu đầy phấn trắng, bụi đỏ của cây cao lương. Tôn Ngũ quần áo rách bươm, nhầu nát, chân trái cứng đơ, chân phải mềm nhũn; đi cà nhắc vào trong bãi đất, không ai thèm quở hắn. Mọi người đều nhìn bố hiên ngang khí khái.

Bà đi đến trước mặt bố. Bà mới hơn ba mươi tuổi, tóc búi tó, phía trước trán mấy sợi tóc uốn cong rũ xuống như chiếc mành thưa che ánh sáng mặt trời. Mắt bà vẫn long lanh như nước mùa thu, có người nói rượu cao lương nhuộm nền đấy. Mười năm gió mưa quay cuồng, bà tôi từ một người con gái trinh tiết đã trở thành một thiếu phụ phóng đãng.

Bà hỏi:

– Thế nào?

Bố thở hổn hển, giắt khẩu brô-ninh vào thắt lưng.

– Bọn giặc không đến à? – Bà hỏi.

– Chi đội Lãnh, đồ chó chết, chúng ta không tha cho nó đâu! – Bố nói.

– Có chuyện gì thế? – Bà hỏi.

– Tráng bánh tráng. – Bố nói.

– Không nghe nói phải làm. – Bà nói.

– Tráng bánh tráng, cho nhiều trứng gà và hành vào.

– Bọn giặc không đến à? – Bà hỏi.

– Tư lệnh Từ bảo tráng bánh tráng và bảo bà đưa bánh đi.

Bà nói:

– Bà con ơi, về nhào bột tráng bánh đi.

Bố quay người định chạy, bị bà giơ tay kéo lại, bà nói:

– Đậu Quan nói cho mẹ biết, chi đội Lãnh làm sao?

Bố rút buột khỏi tay bà, giận dữ nói:

– Chi đội Lãnh chẳng thấy bóng vía đâu, cả Tư lệnh Từ không tha cho họ đâu!

Bố chạy đi. Bà dõi theo bóng nhỏ gầy bé của bố, thở dài. Trên mảnh đất rộng lớn, Tôn Ngũ đứng nghiêng nghiêng, ngó bà trân trân, hắn giơ tay chỉ chỏ, nước giãi chảy vòng quanh miệng.

Bà không để ý đến Tôn Ngũ đi về phía cô gái mặt trái xoan đang dựa vào tường. Cô gái mặt trái xoan cười sằng sặc với bà. Khi bà đi đến trước mặt cô gái, cô ta bỗng ngồi thụp xuống, hai tay túm chặt lấy cạp quần và kêu ré lên. Đôi mắt cô ta sâu như vực thẳm, ánh lên một ánh sáng điên dại. Bà vuốt mặt cô ta, nói:

– Linh Tử, cháu ngoan đừng sợ.

Cô Linh Tử mười bảy tuổi, là cô gái đẹp nhất thôn chúng tôi lúc bấy giờ. Hồi đầu Tư lệnh Từ phất cờ chiêu binh tập mã, tổ chức lên đội quân hơn năm mươi người. Trong đội quân có một chàng trai mảnh khảnh, mặc bộ đồ đen, đi đôi giầy da trắng, mặt trắng xanh, để bộ tóc dài đen. Nghe nói Linh Tử yêu người thanh niên ấy. Anh ta nói giọng Bắc Kinh rất hay, chưa bao giờ cười lông mày co rúm lại, giữa hai lông mày có ba vết nhăn nằm dọc. Mọi người đều gọi anh ta là phó chỉ huy Nhiệm. Qua vẻ bề ngoài lạnh lùng của phó chỉ huy Nhiệm, Linh Tử thấy có ngọn lửa nóng ghê người, nung đốt, khiến cô đứng ngồi không yên. Lúc bấy giờ, đội quân của Tư lệnh Từ sáng nào cũng đến sân nhà tôi nơi mua cao lương, để tập luyện, lính thổi kèn của Tư lệnh Từ là Lưu Tứ Sơn. Mỗi lần trước khi tập, Lưu Tứ Sơn thổi kèn tập hợp đội ngũ. Hễ nghe thấy tiếng kèn, Linh Tử từ trong nhà chạy vội ra bãi tập, trèo lên tường đất trông đợi phó chỉ huy Nhiệm. Phó chỉ huy Nhiệm là sĩ quan huấn luyện, anh ta thắt dây da bò rộng bản, khẩu súng ngắn brô-ninh đeo lủng lẳng trên thắt lưng da.

Phó chỉ huy Nhiệm ưỡn ngực thót bụng, đi đến trước hàng quân, hô nghiêm, hai gót chân dập đánh bốp một cái. Phó chỉ huy Nhiệm nói:

– Khi đứng nghiêm, hai chân phải thẳng, bụng thót, ngực ưỡn về phía trước, mắt mở tròn như con báo ăn thịt người vậy. Hãy trông dáng của thằng cha này!

Phó chỉ huy Nhiệm đá Vương Văn Nghĩa một cái, nói:

– Sao cứ dạng ra như lừa ngựa đứng đái vậy, đứng nghiêm thôi mà tập cũng không ra hồn.

Linh Tử thích xem phó chỉ huy Nhiệm đánh người thích nghe phó chỉ huy Nhiệm quát mắng người. Tác phong lanh lợi của phó chỉ huy Nhiệm khiến cô nhìn đến mê người. Khi không có việc gì, anh thường đến sân nhà tôi, chắp tay sau lưng đi dạo, Linh Tử nấp sau tường nhìn trộm anh ta.

Phó chỉ huy Nhiệm hỏi:

– Cô tên gì?

– Linh Tử.

– Cô nấp sau tường xem cái gì?

– Xem anh.

– Cô biết chữ không?

– Không biết.

– Cô muốn đi lính không?

– Ủa, không muốn.

Về sau Linh Tử hối hận, cô ta nói với bố tôi rằng, nếu như phó chỉ huy Nhiệm hỏi lại cô, thì cô sẽ nói muốn đi lính… Nhưng phó chỉ huy Nhiệm không hỏi lại nữa.

Linh Tử và bố tôi đứng ở đầu tường, xem phó chỉ huy Nhiệm đang dạy hát từng bài hát cách mạng ở trên bãi. Bố người thấp, dưới chân phải kê đến ba hòn gạch mới có thể nhìn thấy cảnh vật ở trong sân. Còn Linh Tử thì ghếch cằm xinh xắn lên bờ tường, dán mắt nhìn phó chỉ huy Nhiệm đang tắm ánh ban mai. Anh dạy đội ngũ hát:

Cao lương đỏ,
Cao lương đỏ,
Bọn giặc Nhật đến rồi!
Bọn giặc Nhật đến rồi!
Nước mất, nhà tan.
Đồng bào ơi mau, đứng dậy
Cầm dao, cầm súng,
Đánh giặc bảo vệ quê hương…

Những người trong hàng quân lưỡi cứng vụng về, hát mãi chẳng thành câu điệu. Còn lũ trẻ đứng bên ngoài tường, hát theo đã thuộc làu làu. Khi bố tôi còn sống người vẫn còn nhớ rất rõ bài hát ấy.

Một hôm, cô gái Linh Tử bạo dạn đi tìm phó chỉ huy Nhiệm, nhưng lại đi nhầm vào phòng của trưởng phòng quân nhu. Trưởng phòng quân nhu là Từ Đại Nha, chú ruột của Tư lệnh Từ, hơn bốn mươi tuổi, uống rượu như uống nước, tham tài hiếu sắc. Hôm ấy lão ta uống đã ngà ngà say, Linh Tử xông vào, chẳng khác gì con thiêu thân lao vào lửa, con dê chui vào hang hổ.

Phó chỉ huy Nhiệm lệnh cho mấy đội viên, bắt trói Từ Đại Nha vừa làm nhục cô gái Linh Tử.

Lúc bấy giờ, Tư lệnh Từ đang ở nhà tôi khi phó chỉ huy Nhiệm đi báo cáo thì Tư lệnh Từ đang ngủ trên giương lò của bà tôi. Bà đã dọn dẹp xong, đang chuẩn bị rán mấy con cá liễu để nhắm rượu, thì phó chỉ huy Nhiệm xồng xộc đi vào, khiến bà tôi giật mình đánh thót một cái.

Phó chỉ huy Nhiệm hỏi bà:

– Tư lệnh đâu?

– Đang ngủ trên giường lò – Bá nói.

(Ở miền bắc Trung Quốc, người ta làm giường bằng đất hoặc xây bằng gạch, trên trải chiến để ngủ, dưới có đường ống thông với ống dẫn khói mùa đông có thể đốt lửa cho ấm)

– Gọi ông ấy dậy!

Bà gọi Tư lệnh Từ. Tư lệnh Từ mãi nhắm mắt mở đi ra, vươn vai, ngáp một cái, nói:

– Có chuyện gì thế?

– Thưa Tư lệnh, nếu như người Nhật Bản hiếp dâm chị em của tôi, có nên giết không? Phó chỉ huy Nhiệm hỏi.

– Giết! – Tư lệnh Từ trả lời.

– Thưa Tư lệnh, nếu như người Trung Quốc hiếp dâm chị em của mình, có nên giết không?

– Giết!

– Hay lắm, tôi chỉ chờ câu nói đó của Tư lệnh. – Phó chỉ huy Nhiệm nói – Từ Đại Nha hiếp dâm Tào Linh Tử, con gái nhà dân, tôi đã bảo anh em gọi trói lại rồi.

– Có chuyện ấy à? Tư lệnh. Từ hỏi.

– Thưa Tư lệnh, khi nào thì hành lệnh bắn?

Tư lệnh Từ nấc lên một cái, nói:

– Ngủ với một đứa con gái, hệ trọng gì?

– Thưa Tư lệnh, đến con vua mà phạm pháp cũng đều là phạm tội tất?

– Anh xem nên xử hắn ta tội gì? Tư lệnh Từ hỏi một cách nặng nề.

– Xử bắn? – Phó chỉ huy nói một cách dứt khoát.

Tư lệnh Từ hừ một tiếng, mặt hằm hằm, đi đi lại lại tỏ vẻ khó chịu. Sau đó, mặt ông nở nụ cười nói:

– Đồng chí Nhiệm, đánh cho hắn ta năm mươi roi trước mặt mọi người, đền cho gia đình cô ta hai mươi đồng, có được không?

Phó chỉ huy Nhiệm hỏi chua chát:

– Chỉ vì hắn ta là chú ruột Tư lệnh?

– Đánh tám mươi roi, bắt phải lấy Linh Tử. Tôi cũng đành lòng gọi là thím trẻ vậy.

Tác giả: